Bánh xe cân bằng (balance wheel) là gì?
Balance Wheel là gì?
Bánh xe cân bằng (Balance Wheel) là bộ phận quan trọng trong bộ máy cơ khí của đồng hồ, có nhiệm vụ điều tiết nhịp dao động để đảm bảo sự chính xác của thời gian. Nó hoạt động kết hợp với dây tóc (hairspring) để tạo ra các dao động đều đặn, giúp phân chia thời gian thành những khoảng bằng nhau.
Balance Wheel dao động qua lại theo nguyên lý hồi chuyển, kiểm soát tốc độ chuyển động của bánh răng thoát và từ đó điều chỉnh sự di chuyển của kim đồng hồ. Nhờ vậy, nó được xem là “trái tim” trong cấu tạo đồng hồ cơ, quyết định độ chính xác của bộ máy.
Balance Wheel là bộ phận quan trọng trong bộ máy cơ khí đồng hồ
Phân loại các Balance Wheel trong đồng hồ
Bánh xe cân bằng (Balance Wheel) có nhiều loại khác nhau, tùy thuộc vào thiết kế, vật liệu và công nghệ chế tác. Dưới đây là các loại phổ biến nhất hiện nay:
Balance Wheel cổ điển (Solid Balance Wheel)
Đây là loại bánh xe nguyên khối truyền thống, thường được làm từ đồng hoặc hợp kim. Thiết kế đơn giản, không có vít điều chỉnh, phù hợp với những bộ máy cơ bản. Tuy nhiên, nó có nhược điểm là dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và từ trường, làm giảm độ chính xác của đồng hồ.
Balance Wheel cổ điển (Solid Balance Wheel)
Balance Wheel có vít điều chỉnh (Screw Balance Wheel)
Loại bánh xe này được trang bị các vít nhỏ trên vành, giúp điều chỉnh trọng lượng để tối ưu hóa dao động. Nhờ vào khả năng tinh chỉnh linh hoạt, nó thường xuất hiện trên các bộ máy cao cấp. Tuy nhiên, thiết kế có vít khiến bánh xe nặng hơn, dễ bị ảnh hưởng bởi va chạm mạnh.
Balance Wheel có vít điều chỉnh (Screw Balance Wheel)
Balance Wheel bằng Glucydur
Glucydur là hợp kim beryllium đồng, có độ cứng cao, ít bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và có khả năng chống từ tính tốt. Nhờ vậy, Balance Wheel làm từ Glucydur hoạt động ổn định và bền bỉ hơn so với các loại truyền thống, giúp nâng cao độ chính xác của đồng hồ.
Balance Wheel bằng Glucydur
Balance Wheel Free-Sprung
Thay vì sử dụng vít điều chỉnh, loại bánh xe này được thiết kế để dây tóc được cố định trực tiếp, giúp giảm ma sát và hạn chế sai số do rung động. Đây là công nghệ tiên tiến, thường thấy trên các mẫu đồng hồ cao cấp như Rolex, Omega.
Balance Wheel Free-Sprung
Balance Wheel bằng Silicium (Silicon)
Bánh xe cân bằng (Balance Wheel) bằng silicon là bước tiến lớn trong ngành chế tác đồng hồ. Nhờ vào đặc tính siêu nhẹ, chống từ tính và ít bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, bánh xe silicon giúp đồng hồ hoạt động mượt mà, nâng cao độ chính xác. Đây là công nghệ hiện đại, được sử dụng trong những bộ máy cao cấp như Patek Philippe, Omega Co-Axial.
Balance Wheel bằng Silicium (Silicon)
Mỗi loại Balance Wheel có những ưu và nhược điểm riêng, tùy thuộc vào công nghệ chế tác và mục đích sử dụng trong các dòng đồng hồ khác nhau.
Chất liệu của Balance Wheel
Balance Wheel được chế tác từ nhiều loại vật liệu khác nhau, mỗi chất liệu mang lại những đặc tính riêng biệt giúp cải thiện hiệu suất và độ chính xác của đồng hồ. Dưới đây là các chất liệu phổ biến nhất hiện nay:
Đồng thau (Brass)
Đồng thau là chất liệu truyền thống được sử dụng phổ biến trong những bộ máy đồng hồ cơ bản. Ưu điểm của đồng thau là chi phí thấp, dễ gia công, nhưng nhược điểm là dễ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ và từ trường, làm giảm độ chính xác theo thời gian.
Hợp kim Glucydur
Glucydur là hợp kim beryllium đồng có độ cứng cao, khả năng chống từ tính tốt và ít bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ. Đây là một trong những vật liệu được sử dụng rộng rãi trong các bộ máy đồng hồ cao cấp vì giúp bánh xe dao động ổn định hơn.
Nhờ những ưu điểm vượt trội này, nhiều thương hiệu danh tiếng như Orient, Rolex, IWC và Jaeger-LeCoultre đã lựa chọn Glucydur để chế tạo bánh xe cân bằng, giúp tối ưu độ chính xác và độ bền cho bộ máy đồng hồ của họ.
Balance Wheel được chế tác từ nhiều loại vật liệu khác nhau
Nivarox và các hợp kim đặc biệt
Nivarox là hợp kim chứa niken, sắt và cobalt, được sử dụng để chế tạo bánh xe cân bằng nhờ vào tính chất chống từ tính và khả năng chịu nhiệt tốt. Một số thương hiệu đồng hồ cao cấp còn phát triển các hợp kim độc quyền giúp tăng độ chính xác và ổn định.
Silicium (Silicon)
Silicium là vật liệu hiện đại, siêu nhẹ, chống từ tính và có khả năng chống ăn mòn cực tốt. Nhờ vào những ưu điểm vượt trội, bánh xe cân bằng bằng silicon thường xuất hiện trong các bộ máy cao cấp như Omega Co-Axial, Patek Philippe, và TAG Heuer.
Mỗi loại vật liệu mang đến những đặc tính riêng, giúp cải thiện hiệu suất và độ chính xác của đồng hồ. Tùy vào phân khúc và mục đích sử dụng, các thương hiệu sẽ lựa chọn chất liệu phù hợp nhất cho Balance Wheel trong bộ máy của mình.
Bánh xe cân bằng (Balance Wheel) là bộ phận quan trọng quyết định độ chính xác và hiệu suất của đồng hồ cơ. Từ các thiết kế truyền thống đến những công nghệ hiện đại như silicon, mỗi loại bánh xe cân bằng đều mang đến những đặc tính riêng biệt, phù hợp với từng dòng đồng hồ khác nhau.
Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc đồng hồ cơ chính xác, bền bỉ với bộ máy cao cấp, hãy ghé ngay Orient Việt Nam – Hệ thống phân phối chính hãng các thương hiệu danh tiếng. Khám phá ngay bộ sưu tập đồng hồ chất lượng tại orient-watch.vn hoặc đến trực tiếp cửa hàng để trải nghiệm!